Linia nr 12, nazywana „eSeŁką” od pierwszych liter nazw Skierniewice i Łuków, powstała przede wszystkim jako towarowa obwodnica Warszawy. Pozwala prowadzić składy ze wschodu na zachód kraju bez wjazdu do przeciążonego węzła stołecznego. Po modernizacji ma zachować tę funkcję, ale równocześnie ponownie otworzyć się na pasażerów.

– To inwestycja, która ma służyć zarówno przewozom towarowym, jak i pasażerskim. Dzięki zmodernizowaniu tej linii kolej pasażerska wróci do wielu miejscowości. Mszczonów po wielu latach znajdzie się ponownie na kolejowej mapie Polski – mówił w Skierniewicach minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

Trzy stacje i sześć przystanków

Przebudowa obejmie około 64 kilometrów linii, od stacji Skierniewice do Czachówka Wschodniego. Zmodernizowane zostaną stacje Puszcza Mariańska, Mszczonów i Tarczyn. Odbudowanych ma być sześć nieczynnych przystanków: Długokąty, Grabce, Grzegorzewice, Jeżewice, Gąski oraz Prażmów.

Przystanek w Grabcach powstanie w nowej lokalizacji, bliżej parku wodnego Suntago. Nie oznacza to jednak bezpośredniego doprowadzenia kolei pod bramę kompleksu. Samorząd województwa mazowieckiego rozważa skomunikowanie stacji z parkiem autobusami dowozowymi.

Nowe perony mają otrzymać wiaty, ławki, oświetlenie oraz system informacji pasażerskiej. Infrastruktura zostanie dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Na stacjach zaplanowano przejścia podziemne, pochylnie oraz ścieżki naprowadzające dla osób niewidomych i niedowidzących.

Największa zmiana czeka Mszczonów. Powstaną tam dwa perony, przejście podziemne z pochylniami, nowy układ torowy i urządzenia sterowania ruchem. Przebudowany zostanie również wiadukt kolejowy nad ulicą Piekarską.

– Moim marzeniem, jako człowieka urodzonego w Mszczonowie, było wejść tam do pociągu i pojechać do Warszawy albo przyjechać do Skierniewic. Mieszkańcy są bardzo szczęśliwi – mówił podczas briefingu burmistrz Mszczonowa Łukasz Koperski (na zdj.).

Regularne połączenia pasażerskie przez Mszczonów zostały zasadniczo wycofane w 2001 roku. Później pojawiały się jeszcze przejazdy o charakterze okresowym i objazdowym, dlatego w dokumentach dotyczących całej linii można znaleźć także rok 2010 jako datę ostatecznego zawieszenia lokalnego ruchu pasażerskiego.

Drugi tor wróci między Puszczą Mariańską a Mszczonowem

Inwestycja ma usunąć jedno z najważniejszych ograniczeń technicznych na trasie. Między Puszczą Mariańską a Mszczonowem odbudowany zostanie nieczynny drugi tor. Dziś przerwanie ruchu na jedynym czynnym torze oznaczałoby zablokowanie całego szlaku.

Dokumenty postępowania przetargowego pokazują, jak zły jest stan infrastruktury. PLK informowała Krajową Izbę Odwoławczą o 3632 wykrytych wadach szyn, osiadaniu nasypów, problemach z odwodnieniem oraz ograniczeniach prędkości do 40–70 km/h. Zarządca podkreślał również znaczenie trasy dla przewozów wojskowych i transportu w kierunku wschodniej granicy. Linia należy do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T i tworzy część korytarza Morze Północne-Bałtyk.

Po zakończeniu prac pociągi pasażerskie i towarowe mają osiągać prędkość 120 km/h. Przebudowane zostaną tory, rozjazdy, sieć trakcyjna oraz urządzenia sterowania ruchem. Zakres obejmuje również 87 obiektów inżynieryjnych i inżynierskich, a także przejazdy kolejowo-drogowe.

Obecnie aż 29 spośród 34 przejazdów na modernizowanym odcinku nie ma rogatek ani sygnalizacji świetlnej. Są zabezpieczone przede wszystkim znakami drogowymi. Przebudowa trasy ma ograniczyć to ryzyko.

Nowy most nad Rawką

Jednym z najważniejszych obiektów będzie nowy most kolejowy nad Rawką w pobliżu Skierniewic. Obecna konstrukcja zostanie rozebrana. W jej miejscu powstaną dwa odrębne mosty, po jednym dla każdego toru.

Stalowe konstrukcje kratownicowe będą miały 51,3 metra długości i łącznie około 16 metrów szerokości. Zostaną dostosowane do większych obciążeń i prędkości pociągów. Pod obiektem zachowany ma być korytarz migracyjny dla zwierząt.

Roboty będą prowadzone etapami. Najpierw ruch zostanie utrzymany po jednym torze, podczas gdy obok powstanie pierwsza nowa konstrukcja. Po przełożeniu na nią ruchu wykonawca rozbierze drugi fragment starego mostu i wybuduje kolejną przeprawę.

Cała południowa obwodnica Warszawy do przebudowy

Kontrakt Skierniewice–Czachówek jest drugim dużym zadaniem podpisanym w lipcu na linii nr 12. Na początku miesiąca PLK zawarła umowę na modernizację około 32 kilometrów między Czachówkiem Wschodnim a Pilawą. Jej częścią będzie nowy, dwutorowy most kolejowy nad Wisłą w Górze Kalwarii.

Obecna jednotorowa przeprawa zostanie zastąpiona mostem o długości ponad 630 metrów, wyposażonym także w ciąg pieszo-rowerowy. Wartość tego kontraktu wynosi około 1,3 mld zł brutto. Łącznie oba zadania kosztują około 2,7 mld zł.

– Modernizacja linii została podzielona na trzy odcinki. Dwa tygodnie temu podpisaliśmy umowę na trasę między Czachówkiem a Pilawą, teraz na odcinek między Skierniewicami a Czachówkiem. Trwa postępowanie dotyczące fragmentu Pilawa–Łuków – mówił Marcin Mochocki, członek zarządu i dyrektor do spraw inwestycji Polskich Linii Kolejowych.

Znaczenie „eSeŁki” nie ogranicza się do przewozów towarowych. Według dokumentacji PLK linia ma być wykorzystywana także do dowozu materiałów na budowę Portu Polska, wcześniej funkcjonującego pod nazwą Centralny Port Komunikacyjny.

Tory są przesądzone. Rozkład jeszcze nie

Podpisanie kontraktu gwarantuje przebudowę infrastruktury, nie jest jednak równoznaczne z zatwierdzeniem konkretnego rozkładu jazdy. O liczbie pociągów, ich trasach i finansowaniu zdecydują organizatorzy regionalnych przewozów pasażerskich.

Mazowsze deklarowało uruchomienie po modernizacji około siedmiu par pociągów między Skierniewicami a Warszawą przez Mszczonów. Obsługę miałyby zapewnić Koleje Mazowieckie. Region przewidywał około 500 tys. pociągokilometrów pracy eksploatacyjnej rocznie. W marcu 2025 roku nie prowadzono jeszcze rozmów z województwem łódzkim o wspólnym finansowaniu kursów.

Linia będzie technicznie gotowa na ruch pasażerski, lecz jej znaczenie dla mieszkańców przesądzi dopiero oferta przewozowa: liczba kursów, godziny odjazdów, połączenia z Warszawą i Skierniewicami oraz integracja taryfowa z Kolejami Mazowieckimi i ŁKA.

Nowe Elfy dotarły do Skierniewic

Podpisanie umowy połączono z prezentacją nowych pociągów Pesa Elf 3.0 dla Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. Czternaście trójczłonowych pojazdów powiększyło flotę przewoźnika do 53 składów.

Każdy pociąg ma około 60 metrów długości, 162 miejsca siedzące i może zabrać łącznie 354 pasażerów. Pojazdy wyposażono w klimatyzację, Wi-Fi, gniazda elektryczne, informację pasażerską oraz miejsca dla osób z niepełnosprawnościami, rowerów i rodzin z dziećmi.

– Gdy rozpoczynaliśmy ten projekt w 2014 roku, Łódzka Kolej Aglomeracyjna przewiozła nieco ponad 320 tysięcy pasażerów. W ubiegłym roku było ich już ponad 12 milionów. Nie zatrzymujemy się i chcemy jeszcze więcej – mówiła marszałek województwa łódzkiego Joanna Skrzydlewska.

Zakup czternastu pojazdów kosztował ponad 455 mln zł. Około 300 mln zł stanowi dofinansowanie pozyskane między innymi z Krajowego Planu Odbudowy. Od 3 sierpnia nowe składy mają pojawić się na trasie Kutno–Skierniewice, zastępując większość autobusowej komunikacji zastępczej.

Sześć kolejnych, tym razem czteroczłonowych pociągów Pesa ma trafić do województwa łódzkiego w 2029 roku.

Skierniewice przygotowują dojazd do stacji

Prezydent Skierniewic Krzysztof Jażdżyk zwrócił uwagę, że rozwój kolei wymaga także inwestycji ułatwiających mieszkańcom dotarcie do dworca. Wymienił budowę parkingów po stronie osiedla Widok, nowy most drogowy na Łupi oraz trasę rowerową prowadzącą przez zabytkowy park miejski.

– Widzimy wszyscy, jak kolej się rozwija. Dzisiaj do Warszawy jedziemy w 35 minut, do Łodzi w około 30 minut. Jeszcze kilka lat temu było to niemożliwe. Dla mieszkańców równie ważna jest jednak infrastruktura, która pozwala dojechać do naszego zabytkowego dworca – mówił Krzysztof Jażdżyk.

W sąsiedztwie stacji powstają trzy parkingi: jeden przy ulicy Dworcowej oraz dwa przy ulicy Bielańskiej. Łącznie zapewnią 270 miejsc postojowych, w tym dziesięć przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami. To największa inwestycja parkingowa realizowana w województwie łódzkim w ramach rządowego programu przystankowego. Wartość robót wynosi około 2,27 mln zł brutto.

– Powstaje infrastruktura, dzięki której do dworca będzie można wygodnie dotrzeć od strony Widoku. Powstają parkingi, nowy most na Łupi oraz droga dla rowerzystów prowadząca przez park, bez konieczności wjeżdżania na ruchliwą ulicę – podkreślił prezydent.

Jażdżyk przypomniał również o kolejowych tradycjach miasta. Skierniewice pozostają jednym z najważniejszych węzłów pasażerskich w regionie, położonym między Warszawą a Łodzią. Modernizacja linii nr 12 rozszerzy jego funkcję: stacja będzie nie tylko przystankiem na głównej trasie wschód–zachód, lecz także początkiem przywróconego połączenia przez Mszczonów i Tarczyn w stronę Czachówka.